كسانى هم كه او را غرق در كام‌جويى و سقوط شهوانى معرّفى مىكنند در بيانات ستايش‌آميز ، امّا در واقع هجوآميز خودشان قبول مىكنند كه حافظ محدود به همين مسائل حسّى نيست . در خلال كلماتشان اين چيزها هست . ممكن است سؤال كنيد كه او اگر عارف بوده ، چرا به اين زبان حرف زده است . پاسخ اين است كه اين زبان ، زبان رايج عرفا و متذوقين اسلام از زمان محيى الدّين عربى تا زمان حافظ و از زمان حافظ تا امروز بوده است يعنى محيى الدّين عربى هم از شراب و محبوب حرف زده است . فخر الدّين عراقى هم با همين زبان حرف زده است . مولوى هم در ديوان شمس با همين زبان سخن گفته است همهء كسانى كه در عرفان آنها هيچ شكى نيست با همين زبان صحبت كرده‌اند . برخى قبل از زمان حافظ بوده‌اند و بعضى هم بعد از زمان حافظ ، اگر بگويم بعديها از حافظ ياد گرفته‌اند ، در مورد قبليها طبعا چنين حرفى صحيح نيست . اين زبان رايج عرفان در آن روزگار بوده است دلايلى هم دارد . اينكه چرا با اين زبان مىگفتند در اين باره هم گويندگان و نويسندگان گفته‌اند و نوشته‌اند ، حتّى در ميان گويندگان عرب زبان همين‌طور بوده است . محى الدّين و ابن فارض شاعر عارف معروف عرب قبل از حافظ هم با همين